MILLIY-MADANIY BIRLIKLARNING NEYROTARMOQLI TARJIMADA ANIQLIGINI QIYOSIY TAHLIL QILISH
Kalit so‘zlar:
neyrotarmoqli tarjima, milliy-madaniy birliklar, tarjima aniqligi, qiyosiy tahlil, madaniy konnotatsiya, realiyalar, avtomatik tarjima, lingvomadaniyatshunoslik.Abstrak
Mazkur maqolada milliy-madaniy birliklarning neyrotarmoqli tarjima tizimlari orqali boshqa tillarga o‘girilishidagi aniqlik darajasi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy-madaniy birliklar til va madaniyat o‘zaro aloqasini ifodalovchi muhim lingvistik hodisa sifatida qaraladi. Bunday birliklar tarkibiga realiyalar, frazeologizmlar, etnografik nomlar, tarixiy-madaniy tushunchalar, urf-odat va qadriyatlarni ifodalovchi leksik vositalar kiradi. Maqolada neyrotarmoqli tarjima tizimlarining ushbu birliklarni tarjima qilishdagi imkoniyatlari, semantik moslikni saqlash darajasi, madaniy konnotatsiyalarni yetkazishdagi yutuq va kamchiliklari o‘rganiladi. Shuningdek, inson tarjimasi va avtomatik tarjima natijalari o‘zaro taqqoslanib, milliy-madaniy mazmunning to‘liq yoki qisman yo‘qolish holatlari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari neyrotarmoqli tarjimada milliy-madaniy birliklarni adekvat ifodalash uchun kontekstual tahlil, izohli tarjima va madaniyatlararo yondashuv muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Алексеева И. С. Введение в переводоведение. — Санкт-Петербург: Филологический факультет СПбГУ; Москва: Академия, 2004. — 352 с.
2. Бархударов Л. С. Язык и перевод: вопросы общей и частной теории перевода. — Москва: Международные отношения, 1975. — 240 с.
3. Вежбицкая А. Понимание культур через посредство ключевых слов / пер. с англ. А. Д. Шмелева. — Москва: Языки славянской культуры, 2001. — 288 с.
4. Верещагин Е. М., Костомаров В. Г. Язык и культура: лингвострановедение в преподавании русского языка как иностранного. — 4-е изд., перераб. и доп. — Москва: Русский язык, 1990. — 246 с.
5. Виноградов В. С. Введение в переводоведение: общие и лексические вопросы. — Москва: Издательство Института общего среднего образования РАО, 2001. — 224 с.
6. Влахов С., Флорин С. Непереводимое в переводе. — Москва: Международные отношения, 1980. — 343 с.
7. Комиссаров В. Н. Современное переводоведение. — Москва: ЭТС, 2002. — 424 с.
8. Комиссаров В. Н. Теория перевода: лингвистические аспекты. — Москва: Высшая школа, 1990. — 253 с.
9. Латышев Л. К. Технология перевода. — Москва: НВИ-Тезаурус, 2000. — 280 с.
10. Миньяр-Белоручев Р. К. Теория и методы перевода. — Москва: Московский лицей, 1996. — 208 с.
11. Нелюбин Л. Л. Толковый переводоведческий словарь. — 3-е изд., перераб. — Москва: Флинта: Наука, 2003. — 320 с.
12. Сдобников В. В., Петрова О. В. Теория перевода. — Москва: АСТ: Восток–Запад, 2006. — 448 с.