ЗНАЧЕНИЕ МУЛЬТИМЕДИЙНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В БОРЬБЕ С ДЕСТРУКТИВНЫМ КОНТЕНТОМ
Ключевые слова:
деструктивный контент, мультимедийные технологии, информационная война, инфографика, фейк ньюс, цифровой иммунитет, контрпропаганда, визуальная коммуникация.Аннотация
В статье анализируется роль и значение мультимедийных технологий (видео, инфографика, подкасты) в противодействии деструктивному контенту в условиях глобализированного информационного пространства. Автор на основе психологических и статистических данных раскрывает эффективность воздействия визуальной информации на сознание человека. На примере опыта национальной интернет-журналистики Узбекистана научно обоснована трехнаправленная практическая модель борьбы с деструктивным контентом (духовно-просветительская, правовая, идеологическо-психологическая).
Библиографические ссылки
1.Soxta yangiliklarga qarshi “vaksina” ishlaydi: pre-bunk o‘yini dezinformatsiyaga moyillikni kamaytiradi // Cambridge universiteti. – URL: https://www.cam.ac.uk/research/news/fake-news-vaccine-works-pre-bunk-game-reduces-susceptibility-to-disinformation (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
2.Raqamli davrda ekstremizmga qarshi strategik kommunikatsiyalar // Hedayah. – URL: https://hedayah.com/app/uploads/2024/04/Strategic-Communications-for-Countering-Extremism-in-the-Digital-Age.pdf (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
3.Nima uchun video matndan kuchliroq // OneDay. – URL: https://www.oneday.com/blog/why-video-is-more-powerful-than-text (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
4.Infografikadan foydalanishga majbur qiladigan vizual kontent statistikasi // Visme. – URL: https://visme.co/blog/infographicstatistics/ (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
5.Infografikalarning COVID-19 haqidagi noto‘g‘ri ma’lumotlar tarqalishini kamaytirishdagi ta’siri // PubMed Central. – URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8380065/ (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
6.“Ekstremal holatlarga borish” podkasti // Birlashgan Millatlar Tashkiloti. – URL: https://www.un.org/counterterrorism/going-to-extremes-podcast-unoct-international-hub-behavioural-insights-counter-terrorism (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
7.Axborot makonidagi “Troya otlari” // Oyina.uz. – URL: https://oyina.uz/uz/article/4417 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
8.Axborot hujumlari: nishonda kim? // Oyina.uz. – URL: https://oyina.uz/uz/article/4397 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
9.Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat // Oyina.uz. – URL: https://oyina.uz/uz/article/1054 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
10.Bizni nima birlashtiradi: milliy g‘urur va jadidlar merosi // Oyina.uz. – URL: https://oyina.uz/uz/article/1283 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
11.Yolg‘on xabar tarqatish jinoyat // Yuz.uz. – URL: https://yuz.uz/uz/news/yolgon-xabar-tarqatish-jinoyat (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
12.Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan vahimali xabarlarga ishonmang // Yuz.uz. – URL: https://yuz.uz/uz/news/rasmiy-munosabat (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
13.O‘zbekiston fuqarolarining BAAga kirishi taqiqlangani haqidagi xabarlar feykdir // Yuz.uz. – URL: https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston-fuqarolarining-baaga-kirishi-taqiqlangani-haqida-xabarlar-feykdir--tiv (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
14.Kiberjinoyatchilik qurboniga aylanmang // Yuz.uz. – URL: https://yuz.uz/uz/news/kiberjinoyatchilik-qurboniga-aylanmang (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
15.“Jihod” tushunchasining soxta talqinlari // Stopterror.uz. – URL: https://stopterror.uz/uz/articles/raddiya-1 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
16.Nadomat: Suriyadagi sarob (video-iqror) // Stopterror.uz. – URL: https://stopterror.uz/uz/video/nadomat-suriya (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
17.Virtual dunyodagi tuzoq // Stopterror.uz. – URL: https://stopterror.uz/uz/articles/tuzoq-2 (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
18.Terrorizmning asl qiyofasi // Stopterror.uz. – URL: https://stopterror.uz/uz/articles/asl-qiyofa (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
19.Mo‘tadillik — tinchlik garovi // Stopterror.uz. – URL: https://stopterror.uz/uz/articles/mutadillik (murojaat qilingan sana: 10.03.2026).
20. Greifeneder R. va boshq.Soxta yangiliklar psixologiyasi: qabul qilish, ulashish va tuzatish. – Routledge. – URL: https://www.routledge.com/The-Psychology-of-Fake-News-Accepting-Sharing-and-Correcting-Misinformation (murojaat qilingan sana: 02.04.2026).
21.Dezinformatsiyaga qarshi kurash bo‘yicha qo‘llanma // USAID. – URL: https://www.usaid.gov/digital-strategy/implementation-track/countering-disinformation (murojaat qilingan sana: 02.07.2026).
22.Raqamli savodxonlik, dezinformatsiya va ijtimoiy tarmoqlar: Vetnam tajribasi // Journal of Media Practice and Education. – URL: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/25741136.2023.2185567 (murojaat qilingan sana: 02.07.2026).
23.Deepfake texnologiyalari va axborot urushining yangi davri // Council on Foreign Relations. – URL: https://www.cfr.org/blog/deepfakes-and-new-era-information-warfare (murojaat qilingan sana: 02.03.2026).
24. Potter W. J.Media savodxonligi bo‘yicha SAGE qo‘llanmasi. – SAGE Publications. – URL: https://us.sagepub.com/en-us/nam/the-s-a-g-e-handbook-of-media-literacy (murojaat qilingan sana: 02.06.2026).
25.Axborot tartibsizligi: fanlararo tadqiqot va siyosat ishlab chiqish uchun konseptual asos // Yevropa Kengashi. – URL: https://edoc.coe.int/en/media/7495-information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-research-and-policymaking.html (murojaat qilingan sana: 02.07.2026).
26.Jamoatchilik fikrini manipulyatsiya qilish texnologiyalari: usullar va vositalar // “Taraqqiyot strategiyasi” markazi. – URL: https://strategy.uz/ (murojaat qilingan sana: 03.07.2026).
27. Woolley S.Haqiqat o‘yini: yangi texnologiyalar dunyoni anglashimizni qanday o‘zgartiradi. – PublicAffairs. – URL: https://www.publicaffairsbooks.com/titles/samuel-woolley/the-reality-game/9781541736443/ (murojaat qilingan sana: 03.07.2026).