INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA KVALITATIVLIK KATEGORIYASINING NAZARIY ASOSLARI VA O‘RGANILGANLIK DARAJASI
Kalit so‘zlar:
kvalitativlik kategoriyasi, sifat kategoriyasi, semantika, morfologiya, sintaksis, qiyosiy tahlil, ingliz tili, o‘zbek tili, lingvistik tadqiqotlar.Annotatsiya
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida kvalitativlik kategoriyasining nazariy asoslari hamda uning lingvistik tadqiqotlardagi o‘rganilganlik darajasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda kvalitativlik kategoriyasining til tizimidagi o‘rni, uning semantik, morfologik va sintaktik xususiyatlari hamda sifat ma’nosini ifodalovchi vositalarning funksional imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi sifat ma’nosini ifodalovchi birliklarning o‘xshash va farqli jihatlari, ularning semantik maydoni hamda nutq jarayonida qo‘llanish xususiyatlari misollar asosida yoritiladi. Bundan tashqari, sifat kategoriyasining lingvistik tadqiqotlarda o‘rganilish tarixi, bu borada olib borilgan ilmiy izlanishlar hamda turli olimlarning nazariy qarashlari umumlashtiriladi. Tadqiqot jarayonida sifat kategoriyasining til tizimidagi funksional xususiyatlari, uning semantik strukturasini shakllantiruvchi omillar hamda sifat ma’nosining nutqda ifodalanish mexanizmlari qiyosiy-tipologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ingliz va o‘zbek tillarida kvalitativlik kategoriyasining lingvistik tabiatini chuqurroq anglashga xizmat qiladi hamda ushbu sohada olib boriladigan keyingi ilmiy tadqiqotlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Iqtiboslar
1. Bobaljik J.Universals in comparative morphology: suppletion, superlatives and the structure of words. – Cambridge: MIT Press, 2012.
2. Chomsky N.The minimalist program. – Cambridge, MA: MIT Press, 1995.
3. Cinque G.Adjectives and adverbs: syntax, semantics and discourse. – Oxford: Oxford University Press, 2009.
4. Comrie B.Language universals and linguistic typology: syntax and morphology. – Oxford: Basil Blackwell, 1989.
5. Jo‘rayeva M.O‘zbek tilida sifat kategoriyasining semantik xususiyatlari. – T.: Fan, 2010.
6. Johanson L.The structure of Turkic languages. – Wiesbaden: Harrassowitz, 1998.
7. Johanson L.Turkic languages and linguistics. – London: Routledge, 2021.
8. Johanson L., Csató É.The Turkic languages. – London: Routledge, 1998.
9. Kennedy C., McNally L.Scale structure, degree modification, and the semantics of gradable predicates // Language. – 2005.
10. Lakoff G., Johnson M.Metaphors we live by. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.
11. Lyons J.Semantics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1977.
12. Madvaliyev A.Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2001.
13. Rahmatullayev Sh.Hozirgi o‘zbek adabiy tili sintaksisi. – T.: Fan, 1981.
