ZAMONAVIY TILSHUNOSLIKDA GAPNING TAVSIFI VA TA’RIFI MUAMMOLARI

Mualliflar

  • Xusnuraxon Qosimova Andijon davlat chet tillari instituti Author

Kalit so‘zlar:

gap, predikativlik, sintaktik birlik, kommunikativ birlik, semantik tuzilma, pragmatika, kognitiv yondashuv, diskurs, tipologik yondashuv.

Annotatsiya

Mazkur maqolada zamonaviy tilshunoslikda gapning tavsifi va ta’rifi bilan bog‘liq nazariy muammolar kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Gapning ko‘p qirrali tabiati — uning struktur, semantik, pragmatik va kognitiv xususiyatlari – turli lingvistik paradigmalar doirasida yoritiladi. Maqolada an’anaviy sintaksisdagi predikativlikka asoslangan yondashuvlar bilan bir qatorda, zamonaviy lingvistika vakillari qarashlari qiyosiy tahlil qilinadi.Tadqiqotda gapning faqat formal-sintaktik birlik sifatida emas, balki kommunikativ va kognitiv birlik sifatida talqin etilishi zarurligi asoslab beriladi. Maqolada gapni tavsiflashda struktur, semantik va kommunikativ mezonlarning integratsiyasi muhimligi ta’kidlanadi hamda gapni ko‘p qatlamli, dinamik va kontekstga bog‘liq lisoniy birlik sifatida o‘rganish zarurligi xulosa qilinadi.

Iqtiboslar

1. Бархударов Л. С., Штелинг Д. А. Грамматика английского языка. — М.: Литература на иностранных языках, 1960. — С. 270–271.

2. Виноградов В. В. Русский язык: (грамматическое учение о слове). — М.; Л.: Государственное учебно-педагогическое издательство, 1947. — С. 243–245, 249–251.

3. Нурмонов А. Тилни системали ўрганиш ва синтаксиснинг айрим мунозарали масалалари // Ўзбек тили ва адабиёти. — Тошкент, 1988. — Б. 22–26.

4. Хаймович Б., Роговская Б. И. Теоретическая грамматика английского языка. — М.: Высшая школа, 1987. — С. 221.

5. Реформатский А. А. Введение в языковедение. — М.: Аспект Пресс, 1996. — С. 176.

6. Biber D., Johansson S., Leech G., Conrad S., Finegan E. Grammar of spoken and written English. — London: John Benjamins Publishing, 2021. — P. 126–127.

7. Dixon R. M. W. Basic linguistic theory. Vol. 2: Grammatical topics. — Oxford: Oxford University Press, 2010. — P. 61.

8. Fillmore Ch. J. The case for case // Universals in linguistic theory / ed. E. Bach, R. T. Harms. — New York: Holt, Rinehart and Winston, 1968. — P. 1–25.

9. Goldberg A. E. Constructions: a construction grammar approach to argument structure. — Chicago: University of Chicago Press, 1995. — P. 1.

10. Halliday M. A. K., Matthiessen C. M. I. M. Halliday’s introduction to functional grammar. — 4th ed. — London: Routledge, 2014. — P. 83–90.

11. Haspelmath M. Comparative concepts and descriptive categories in crosslinguistic studies // Language. — 2010. — Vol. 86, № 3. — P. 663–687.

12. Huddleston R., Pullum G. K. The Cambridge grammar of the English language. — Cambridge: Cambridge University Press, 2002. — P. 42–45.

13. Langacker R. W. Foundations of cognitive grammar. Vol. 1: Theoretical prerequisites. — Stanford: Stanford University Press, 1987. — P. 110–118.

14. Leech G., Svartvik J. A communicative grammar of English. — London: Routledge, 2013. — P. 425.

15. Levinson S. C. Pragmatics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1983. — P. 18.

16. Nordquist R. Sentence definition and examples in English grammar. — URL: https://www.thoughtco.com/sentence-grammar-1692087

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-15