IQTISOD YO‘NALISHI TALABALARINI XORIJIY TILGA O‘QITISHDA METAKOGNITIV YONDASHUVNING PEDAGOGIK SALOHIYATI
Kalit so‘zlar:
metakognitiv yondashuv, xorijiy til ta’limi, yozma nutq, og‘zaki nutq, iqtisod yo‘nalishi talabalari, metakognitiv strategiya.Annotatsiya
Maqolada iqtisod yo‘nalishi talabalarini xorijiy tilga o‘qitishda metakognitiv yondashuvning pedagogik salohiyati nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilinadi. Metakognitsiya, o‘zini o‘zi boshqarib o‘rganish hamda kommunikativ ta’lim konsepsiyalariga oid klassik va zamonaviy tadqiqotlar asosida metakognitiv yondashuvning yozma va og‘zaki nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, metakognitiv strategiyalarning ta’lim jarayoniga integratsiyalashuvi talabalarning o‘quv faoliyatini ongli rejalashtirish, nazorat qilish va baholash ko‘nikmalarini shakllantiradi hamda ularning kasbiy yo‘naltirilgan xorijiy til kompetensiyasini rivojlantirishga xizmat qiladi.
Iqtiboslar
1. Flavell J. H. Metakognitsiya va kognitiv monitoring: kognitiv-rivojlanish tadqiqotlarining yangi sohasi // American Psychologist. — 1979. — 34-jild, 10-son. — B. 906–911.
2. Vygotskiy L. S. Jamiyatda tafakkur: oliy psixik jarayonlarning rivojlanishi. — Kembrij, MA: Harvard University Press, 1978. — 159 b.
3. Bandura A. O‘z-o‘ziga ishonch (self-efficacy): nazoratni amalga oshirish. — Nyu-York: W. H. Freeman, 1997. — 604 b.
4. Zimmerman B. J. O‘zini-o‘zi boshqaruvchi o‘quvchiga aylanish: umumiy ko‘rinish // Theory Into Practice. — 2002. — 41-jild, 2-son. — B. 64–70.
5. Anderson N. J. Ikkinchi tilni o‘rganish va o‘qitishda metakognitsiya // TESOL Quarterly. — 2002. — 36-jild, 4-son. — B. 617–629.
6. Oxford R. L. Til o‘rganish strategiyalari: har bir o‘qituvchi bilishi zarur bo‘lgan jihatlar. — Boston: Heinle & Heinle, 1990. — 343 b.
7. Harris K. R., Graham S. Metakognitiv strategiyalarni o‘qitish va yozuv faoliyati // Journal of Educational Psychology. — 1996. — 88-jild, 2-son. — B. 260–275.
8. Schraw G., Dennison R. S. Metakognitiv ongni baholash // Contemporary Educational Psychology. — 1994. — 19-jild, 4-son. — B. 460–475.
9. Flower L., Hayes J. R. Yozuvning kognitiv jarayon nazariyasi // College Composition and Communication. — 1981. — 32-jild, 4-son. — B. 365–387.
10. Richards J. C. Kommunikativ til o‘qitish bugungi kunda. — Kembrij: Cambridge University Press, 2006. — 52 b.
11. Shamov A. N. Chet tillarni o‘qitishda metakognitiv strategiyalar // Maktabda chet tillari. — 2018. — 6-son. — B. 15–21.
12. Axmedov M. B. Kompetensiyaviy yondashuv asosida chet tilini o‘qitish. — Toshkent: Fan, 2020. — 168 b.
13. Qodirova G. Q. Oliy ta’limda talabalar nutq kompetensiyasini rivojlantirish. — Toshkent: O‘qituvchi, 2019. — 156 b.
14. Raximov Sh. S. Metakognitiv yondashuvning ta’limdagi o‘rni // Pedagogika. — 2021. — 4-son. — B. 45–52.
15. Karimova D. S. Maxsus maqsadlar uchun ingliz tili (ESP) o‘qitishda metakognitiv strategiyalar // Journal of Language and Education. — 2020. — 6-jild, 3-son. — B. 90–101.
16. Rahmatullayeva N. Chet til ta’limida reflektiv yondashuv. — Toshkent: TDPU nashriyoti, 2022. — 142 b.
