BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH TA‘LIM O‘QITUVCHILARIDA EMOTSIONAL INTELLEKTNI BAHOLASH METODIKALARINING ILMIY TAHLILI
Kalit so‘zlar:
Emotsional intellekt, bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari, baholash metodikalari, qobiliyatga asoslangan yondashuv, o‘z-o‘zini baholash, aralash model, pedagogik faoliyat.Annotatsiya
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda emotsional intellektni baholash metodikalarining ilmiy tahlili amalga oshiriladi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchining emotsional intellekti pedagogik samaradorlikning muhim omili sifatida ortib borayotganligi bilan izohlanadi. Tadqiqotda kontent tahlil, qiyosiy tahlil va tizimlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijasida emotsional intellektni baholash metodikalari uch asosiy turga ajratildi: qobiliyatga asoslangan yondashuv, o‘z-o‘zini baholashga asoslangan yondashuv hamda aralash model yondashuvi. Har bir metodikaning afzallik va cheklovlari aniqlanib, ularning pedagogik faoliyatga to‘liq moslashmaganligi asoslandi. Tadqiqot natijasida bo‘lajak o‘qituvchilar uchun emotsional intellektni baholash metodikalarini takomillashtirish zarurligi ilmiy jihatdan asoslab berildi. Muallifning ilmiy va amaliy hissasi mavjud metodikalarni tizimli tahlil qilish va ularni pedagogik nuqtai nazardan takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishda namoyon bo‘ladi.
Iqtiboslar
1. Mayer J. D., Salovey P. What is emotional intelligence? // Emotional development and emotional intelligence: Educational implications / ed. by P. Salovey, D. Sluyter. – New York: Basic Books, 1997. – P. 3–31.
2. Goleman D. Emotional intelligence. – New York: Bantam Books, 1995. – 352 p.
3. Bar-On R. Bar-On Emotional Quotient Inventory (EQ-i): Technical manual. – Toronto: Multi-Health Systems, 1997. – 120 p.
4. Petrides K. V., Furnham A. Trait emotional intelligence: Psychometric investigation with reference to established trait taxonomies // European Journal of Personality. – 2001. – Vol. 15, No. 6. – P. 425–448.
5. Krippendorff K. Content analysis: An introduction to its methodology. – 4th ed. – Thousand Oaks, CA: SAGE, 2018. – 472 p.
6. Schutte N. S., Malouff J. M., Thorsteinsson E. B., et al. A meta-analytic investigation of the relationship between emotional intelligence and health // Personality and Individual Differences. – 2013. – Vol. 54, No. 1. – P. 1–6.
7. Zeidner M., Matthews G., Roberts R. D. What we know about emotional intelligence: How it affects learning, work, relationships, and our mental health. – Cambridge, MA: MIT Press, 2009. – 442 p.
8. Durlak J. A., Weissberg R. P., Dymnicki A. B., et al. The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions // Child Development. – 2011. – Vol. 82, No. 1. – P. 405–432.
9. Sutton R. E. Teacher emotion regulation // Handbook of social influences in school contexts / ed. by K. R. Wentzel, G. B. Ramani. – New York: Routledge, 2016. – P. 318–335.
10. Jennings P. A., Greenberg M. T. The prosocial classroom: Teacher social and emotional competence in relation to student and classroom outcomes // Review of Educational Research. – 2009. – Vol. 79, No. 1. – P. 491–525.