MANTIQIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH METODIKASINING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
Kalit so‘zlar:
mantiqiy fikrlash, zamonaviy metodika, metakognitiv yondashuv, muammoli ta’lim, kognitiv konflikt, differensial ta’lim, boshlang‘ich ta’lim, interfaol metodlar, tanqidiy fikrlash, kompetensiyaviy yondashuv.Annotatsiya
Ushbu maqolada mantiqiy fikrlashni rivojlantirish metodikasining zamonaviy tendensiyalari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi zamonaviy pedagogik yondashuvlarni aniqlash va ularning samaradorligini asoslashdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi sifatida pedagogik va psixologik adabiyotlar tahlili, qiyosiy-tahliliy yondashuv, umumlashtirish hamda nazariy modellash usullaridan foydalanildi. Maqolada mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning asosiy nazariy asoslari sifatida kognitiv rivojlanish nazariyalari, xususan, Piaget va Vygotsky konsepsiyalari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida qo‘llanilayotgan metakognitiv yondashuv, muammoli ta’lim, kognitiv konflikt, differensial ta’lim va interfaol metodlarning didaktik imkoniyatlari ochib beriladi. Mazkur yondashuvlar o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish, umumlashtirish va xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim omil sifatida asoslanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mantiqiy fikrlashni rivojlantirish samaradorligi o‘quv jarayonini shaxsga yo‘naltirilgan va innovatsion asosda tashkil etishga bevosita bog‘liq. Xulosa sifatida, zamonaviy metodik yondashuvlarni ta’lim amaliyotiga tizimli joriy etish o‘quvchilarning intellektual salohiyatini oshirish, ularni mustaqil va tanqidiy fikrlovchi shaxs sifatida shakllantirishga xizmat qilishi ta’kidlanadi.
Iqtiboslar
1. Mirziyoyev Sh. M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. — Toshkent: O‘zbekiston, 2016.
2. Piaget J. The Psychology of Intelligence. — London: Routledge, 1950.
3. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
4. Bruner J. The Process of Education. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1960.
5. Egamberdiyeva N., Ziyomuhammedov B. Pedagogik texnologiyalar. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010.
