ZAMONAVIY JAMIYATDA ESTETIK ONGNING FALSAFIY TALQINI
Kalit so‘zlar:
estetik ong; estetik idrok; estetik qadriyat; estetik ideal; did; estetik baho; go‘zallik; ommaviy madaniyat; raqamli madaniyat; simulyakr; giperreallik; fragmentatsiya; postmodernizm; madaniyat industriyasi; semiosfera.Annotatsiya
Ushbu maqolada estetik ong fenomeni zamonaviy jamiyat sharoitida falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy e’tibori estetik ongning epistemologik (idrok va bilish), aksiologik (qadriyat va baholash), antropologik (insoniy tajriba va ijodkorlik) hamda ijtimoiy-madaniy (madaniyat, ommaviy axborot vositalari va globallashuv) o‘lchamlarini tizimli yoritishga qaratiladi. Klassik falsafiy yondashuvlar (Kant, Gegel) hamda zamonaviy nazariy konsepsiyalar (Adorno, Bodriyyar, Lotman, Jameson va boshqalar) asosida estetik ongning transformatsiya jarayonlari, uning ommaviy madaniyat va raqamli muhit ta’sirida fragmentarlashuvi, standartlashuvi va simulyativ tus olishi tahlil qilinadi. Maqolada zamonaviy sharoitda estetik ongning jamiyat ma’naviy taraqqiyotidagi o‘rni, estetik qadriyatlar tizimining pluralizatsiyasi va estetik ideal masalasining yangi talqinlari ilmiy-nazariy asosda yoritiladi. Natijada estetik ong nafaqat go‘zallikni idrok etish qobiliyati, balki ma’no yaratish, ijtimoiy identifikatsiya va madaniy kommunikatsiyani ta’minlovchi kompleks falsafiy hodisa sifatida asoslanadi.
Iqtiboslar
1. Кант И. Критика способности суждения. – М.: Мысль, 1994.
2. Гегель Г.В.Ф. Эстетика: в 4 т. – М.: Искусство, 1971.
3. Каган М.С. Философия культуры. – СПб.: Петрополис, 1996.
4. Адорно Т. Теория эстетики. – М.: Республика, 2001.
5. Бодрийяр Ж. Симулякры и симуляция. – М.: Постум, 2015.
6. Лотман Ю.М. Семиосфера. – СПб.: Искусство, 2000.
7. Хоркхаймер М., Адорно Т. Диалектика просвещения. – М.: Канон, 1997.
8. Бердяев Н.А. Смысл творчества. – М.: Республика, 1994.
9. Хайдеггер М. Исток художественного творения // Работы и размышления. – М.: Республика, 1993.
10. Гадамер Х.-Г. Истина и метод. – М.: Прогресс, 1988.
11. Лиотар Ж.-Ф. Состояние постмодерна. – СПб.: Алетейя, 1998.
12. Беньямин В. Произведение искусства в эпоху его технической воспроизводимости. – М.: Медиум, 1996.
13. Кассирер Э. Философия символических форм. Т. 1. – М.: Университетская книга, 2002.
14. Делёз Ж. Логика смысла. – М.: Академический проект, 1998.
15. Фуко М. Слова и вещи. – М.: Прогресс, 1994.