XALQARO BAHOLASH DASTURLARI ASOSIDA TABIIY FAN SAVODXONLIGI TUSHUNCHASINING NAZARIY TAHLILI
Kalit so‘zlar:
Tabiiy fanlar, savodxonlik, kompetensiya, xalqaro baholash dasturlari, boshlang‘ich ta’lim.Annotatsiya
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tabiiy fanlar savodxonligini shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Xalqaro baholash dasturlari (TIMSS, PISA) talablari va zamonaviy jahon ta’lim standartlari kontekstida, tabiiy fanlar savodxonligining tarkibiy komponentlari -ilmiy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, munosabat va qadriyatlar hamda kompetensiyalar - yoritiladi. Maqola O‘zbekiston ta’lim tizimida Science fani joriy etilishi va kompetensiyaviy yondashuvning o‘quvchilarning ilmiy tafakkuri va amaliy faoliyatini rivojlantirishdagi rolini ochib beradi.
Iqtiboslar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi “O‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” PF-5712-sonli Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirining 2021 yil 24 dekabrdagi 414 sonli “Umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun 2022 2023-o‘quv yiliga mo‘ljallangan tayanch o‘quv rejasi to‘g‘risida”
3. M.Z. Sharipov, N.N. Dalmuradova, D.H. Hayitov, G.K. Kasimova. Tabiiy fanlarning zamonaviy konsepsiyasi. Darslik. –Toshkent: 2020. -256 b
4. Sh. Abdullayeva, M.T. Ergasheva. Xalqaro baholash daturlarida tabiiy va ilmiy savodxonlik. O‘quv qo‘llanma.- Toshkent, 2023-168 b.
5. M. Pardayeva, M.Ergasheva. Milliy o‘quv dasturini amaliyotga joriy etish: Biologiya fani o‘qituvchi va metodistlari uchun metodik qo‘llanma.- Toshkent, 2022 - 96 b.
6. D.Sharipova, D.Xodiyeva, M.Shirinov. Tabiatshunoslik va uni òqitish metodikasi. Darslik. Toshkent-2018 379-b
7. M. Ergasheva, Q.A.Niyozov. O‘quvchilarning tabiiy-ilmiy savodxonligi monitoringida baholash dasturlari va topshiriqlaridan foydalanish metodikasi. O‘quv qo‘llanma.- Toshkent, 2023 – 160 b.
8. A.A. Ismailov G.Tog‘ayeva S.Akbarova D.Asqarova. Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning tabiiy fanlar bo‘yicha savodxonligini baholash. Metodik qo‘llanma. - Toshkent, 2019 – 112 b.
9. A.A.Ismailov N.A.Karimov B.Q.Haydarov SH.N.Ismailov. Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning matematik savodxonligini baholash. Metodik qo‘llanma. – Toshkent, 2019 – 112 b.
10. D.J. Meliqo‘ziyev. PISA xalqaro baholash dasturi asosida o‘quvchilarning tabiiy-ilmiy savodxonligini rivojlantirishning konseptual asoslari. Maqola.-2023, 35-44-bb.
11. Kuchkinov A.Y. Xorijiy tajribalar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarni STEAM ta’limiga tayyorlashning konseptual yo‘nalishlari // “Ilg‘or xorijiy tajribalar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirishning pedagogik strategiyalari: muammolar va yechimlar” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. – 2024-yil 20-fevral. – B. 93. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10676438.
