TOLERANTLIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA ONLAYN TA’LIMNING OʻRNI VA AHAMIYATI

Mualliflar

  • E’zozxon Karimova Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti Author

Kalit so‘zlar:

tolerantlik kompetensiyasi, onlayn ta’lim, madaniyatlararo muloqot, empatiya, raqamli hamkorlik, pedagogik mexanizm, ijtimoiy-pedagogik muhit, bag‘rikenglik.

Annotatsiya

Mazkur maqolada tolerantlik kompetensiyasini rivojlantirish jarayonida onlayn ta’lim muhitining o‘rni va pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda onlayn ta’lim nafaqat bilim beruvchi platforma, balki turli madaniyat, dunyoqarash va ijtimoiy tajribaga ega bo‘lgan o‘quvchilarni yagona kommunikativ makonda birlashtiruvchi ijtimoiy-pedagogik muhit sifatida talqin etiladi. Onlayn ta’lim vositalari (forumlar, videokonferensiyalar, hamkorlikdagi raqamli loyihalar, ijtimoiy platformalar, interaktiv resurslar) orqali talabalar o‘rtasida madaniyatlararo muloqot, fikrlar xilma-xilligini qabul qilish, empatiya, hurmat va bag‘rikenglik kabi tolerantlikning tarkibiy komponentlari tabiiy shakllanishi asoslab beriladi. Maqolada onlayn ta’lim sharoitida tolerantlik kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik mexanizmlari, didaktik shartlari va amaliy ko‘rinishlari yoritiladi.

Iqtiboslar

1. Асмолов А.Г., Солдатова Г.У., Шайгерова Л.А. О смыслах понятия «толерантност» // Век толерантности: научно-публицистический вестник. – 2001. – № 1. – С. 8-18.

2. Banks J.A. Multicultural эducation: historical development, dimensions, and practice // Review of Research in Education. – 2019. – Vol. 43, No.1. – P. 8-39. DOI: 10.3102/0091732X18817307

3. Declaration of Principles on Tolerance // UNESCO. 1995. URL: https://www.unesco.org/en/tolerance (data obraщeniya: 15.12.2024).

4. Вулфов Б.З., Иванов В.Д., Скоробогатова Г.Г. Воспитание толерантности: сущност и средства // Внешколник. – 2002. – № 6. – С.12-16.

5. Бондирева С.К., Колесов Д.В. Толерантност (введение в проблему). М.: Изд-во МПСИ; Воронеж: МОДЕК, 2003. – 240 с.

6. Лекторский В.А. О толерантности, плюрализме и критицизме // Вопросы философии. – 1997. – № 11. – С. 46-54.

7. Степанов П.В. Воспитание толерантности у школников: теория, методика, диагностика / под ред. Л.И. Новиковой. М.: АПКиПРО, 2003. – 84 с.

8. Комогоров П.Ф. Формирование толерантности в межличностных отношениях студентов высшего учебного заведения: дис. ... канд. пед. наук. Курган, 2000. – 193 с.

9. Солдатова Г.У., Шайгерова Л.А., Шарова О.Д. Жит в мире с собой и другими: тренинг толерантности для подростков. – М.: Генезис, 2001. – 112 с.

10. Клепсова Э.Ю. Психология и педагогика толерантности: учебное пособие для слушателей системы дополнителного профессионалного педагогического образования. М.: Академический проект, 2004. 176 с.

11. Почебут Л.Г. Этническая толерантност как фактор профилактики межетнической напряженности // Мир психологии. – 2007. – № 1. – С.146-158.

12. Шалин В.В. Толерантност (културная норма и политическая необходимост). – Ростов н/Д: Изд-во РГПУ, 2000. – 256 с.

13. Barrett M. Interculturalism and multiculturalism: similarities and differences. Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2013. – 48 p.

14. Deardorff D.K. Intercultural competence: mapping the future research agenda // International Journal of Intercultural Relations. – 2020. – Vol. 76. – P. 90-98. DOI: 10.1016/j.ijintrel.2020.03.002

15. Курганов С.Ю. Ребенок и взрослый в учебном диалоге: книга для учителя. – М.: Просвещение, 1991. – 127 с.

16. Pettigrew T.F., Tropp L.R. A meta-analytic test of intergroup contact theory // Journal of Personality and Social Psychology. – 2006. – Vol. 90, No.5. – P. 751-783. DOI: 10.1037/0022-3514.90.5.751

17. Бухарова И.С., Столярова И.В. Диагностика и развитие толерантности личности: учебно-методическое пособие. – Экатеринбург: Российский государственный профессионално-педагогический университет, 2002. – 196 с.

18. Kidd D., Castano Э. Reading literary fiction improves theory of mind // Science. – 2013. – Vol. 342, No. 6156. – P. 377-380. DOI: 10.1126/science.1239918

19. Slavin R.E. Cooperative learning and academic achievement: why does groupwork work? // Anales de Psicología. – 2014. – Vol. 30. – No. 3. – P. 785-791. DOI: 10.6018/analesps.30.3.201201

20. Soldatova G., Rasskazova E. Psychological models of digital competence and online risks in adolescents // Psychology in Russia: State of the Art. – 2021. – Vol. 14. – No. 4. – P. 133-149. DOI: 10.11621/pir.2021.0409

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-01-29