RUS VA O‘ZBEK TILLARIDA “MA’NAVIYAT” KONSEPTINING LINGVOKULTUROLOGIK TALQINI
Kalit so‘zlar:
ma’naviyat, духовность, konsept, lingvokulturologiya, qiyosiy tahlil, milliy mentalitet, aksiologiya, semantik maydon.Annotatsiya
Mazkur maqolada rus va o‘zbek tillarida “ma’naviyat” konseptining lingvokulturologik talqini qiyosiy tahlil asosida o‘rganiladi. Tadqiqotda konseptning leksik-semantik maydoni, metaforik modellari hamda paremiologik birliklardagi ifodalanish xususiyatlari aniqlanadi. O‘zbek tilida “ma’naviyat” tushunchasi milliy qadriyatlar, axloqiy poklik, ruhiy kamolot va ijtimoiy mas’uliyat bilan chambarchas bog‘liq holda talqin qilinsa, rus tilida mazkur konsept “духовность” kategoriyasi orqali diniy-axloqiy hamda falsafiy mazmunda namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari har ikki tilda konseptning madaniy kodlar, tarixiy tajriba va mentalitet bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi. Lingvokulturologik yondashuv asosida “ma’naviyat” konseptining umumiy va differensial belgilarini aniqlash milliy tafakkur va til o‘rtasidagi munosabatni chuqurroq anglash imkonini beradi.
Iqtiboslar
1. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. – М.: Языки русской культуры, 1999. – 896 с.
2. Апресян Ю.Д. Лексическая семантика: Синонимические средства языка. – М.: Наука, 1974. – 367 с.
3. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: Перемена, 2002. – 477 с.
4. Кубрякова Е.С. Язык и знание: На пути получения знаний о языке. – М.: Языки славянской культуры, 2004. – 560 с.
5. Степанов Ю.С. Константы: Словарь русской культуры. – М.: Академический проект, 2004. – 992 с.
6. Воркачёв С.Г. Лингвокультурология, языковая личность, концепт: становление антропоцентрической парадигмы в языкознании. – Краснодар: КубГУ, 2001. – 208 с.
7. Телия В.Н. Русская фразеология. Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. – М.: Языки русской культуры, 1996. – 288 с.
8. Маслова В.А. Лингвокультурология. – М.: Академия, 2001. – 208 с.
9. Сафаров Ш. Когнитив тилшунослик. – Т.: Фан, 2006. – 276 б.
10. Нурмонов А. Тил ва маданият. – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2013. – 240 б.
11. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. – Т.: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2006. – 680 б.
12. Вежбицкая А. Понимание культур через посредство ключевых слов. – М.: Языки славянской культуры, 2001. – 288 с.