DIPLOMATIK KOMMUNIKATSIYADA NUTQ TEJAMKORLIGI VA KOGERENTLIK MASALALARI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILI MATERIALLARI ASOSIDA
Kalit so‘zlar:
Diplomatik kommunikatsiya, nutq tejamkorligi, kogerentlik, lingvopragmatika, diplomatik diskurs, funksional tahlil, ingliz tilidagi nutq, o‘zbek tilidagi nutq, qiyosiy tahlil.Annotatsiya
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida so‘zlangan diplomatik nutqlar asosida diplomatik kommunikatsiyada nutq tejamkorligi va kogerentlik masalalari tahlil qilinadi. Nutq tejamkorligi mazmunni ortiqcha ifodalardan cheklangan holda ixcham yetkazish tamoyili sifatida talqin qilinadi va u samarali kommunikatsiyaning muhim omili hisoblanadi. Kogerentlik esa diskurs doirasida fikrlarning mantiqiy bog‘liqligini ta’minlaydi. Diplomatik nutqda ushbu ikki tamoyil o‘rtasida muvozanatni saqlash zarur: bir tomondan, axborot aniq va ixcham tarzda yetkazilishi lozim, ikkinchi tomondan, matn mantiqiy tuzilishga ega va semantik jihatdan yaxlit bo‘lishi kerak. Tadqiqotda qiyosiy hamda lingvopragmatik yondashuvlardan foydalanilib, har ikki til materiallaridagi uslubiy va strukturaviy farqlar aniqlanadi hamda diplomatik diskursda tejamkorlik va kogerentlikni ta’minlovchi strategiyalar yoritiladi.
Iqtiboslar
1. Qodirova Y. S. Problems of speech economy and logical coherence in diplomatic relations // American Journal of Philological Sciences. – 2025. – Vol. 5, № 1. – P. 46–52. https://doi.org/10.37547/ajps/Volume05Issue01-12
2. Ryabova M. Y., Karukovets N. S. Speech etiquette in the discourse of diplomatic communication (based on the British Foreign Secretary’s speech) // Philology. Theory & Practice. – 2025. – Vol. 18, № 3. – P. 95–102.
3. G‘opporova N. Ingliz va o‘zbek tillarida direktiv nutqiy aktlarni ifodalovchi vositalarning kommunikativ-pragmatik tadqiqi // Qo‘qon Universiteti Xabarnomasi. – 2024. – № 2. – B. 112–118.
4. Urinbayeva M. Y. Diplomatik matnlarda uchraydigan asosiy evfemizm kategoriyalari // Tadqiqotlar. – 2026. – № 4. – B. 67–73.
5. Shamshiddinov T. G. Ingliz va o‘zbek diplomatik nutqida frazeologizmlarning lingvopragmatik funksiyalari // Konferensiya. – 2025. – № 1(2). – B. 52–60.
6. Abdug‘aniyev J. Diplomatik atamalar va madaniy mantiq: Kognitiv-pragmatik solishtirish // Qo‘qon Universiteti Xabarnomasi. – 2026. – № 1. – B. 84–91.
7. Shavqiyeva D. I. Zamonaviy tilshunoslikda pragmatika va diskurs tahlili // OBRAZOVANIE NAUKA I INNOVATSIONNYE IDEI V MIRE. – 2026. – № 86(4). – B. 49–51.
8. Levinson S. C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 420 p.
9. Grice H. P. Logic and conversation // Syntax and semantics / Ed. by P. Cole, J. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – Vol. 3. – P. 41–58.
10. Halliday M. A. K., Hasan R. Cohesion in English. – London: Longman, 1976. – 374 p.
11. Brown G., Yule G. Discourse Analysis. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 288 p.
