INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA ANTROPOSENTRIK LISONIY VOSITALARNING LINGVOMADANIY VA PRAGMATIK YO'NALISHINI IFODALASH (EMOSIONAL BIRLIKLAR MISOLIDA)
Kalit so‘zlar:
antroposentrizm, emosional birliklar, lingvomadaniy tahlil, pragmatika, diskurs, ingliz tili, o'zbek tili.Annotatsiya
Mazkur tadqiqot ingliz va o'zbek tillarida antroposentrik lisoniy vositalarning lingvomadaniy hamda pragmatik yo'nalishini emosional birliklar asosida tahlil qiladi. Antroposentrik paradigma doirasida til inson markaziga yo'naltirilgan, kognitiv, madaniy va affektiv tajribani aks ettiruvchi tizim sifatida talqin etiladi. Emosional birliklar leksik, frazeologik va pragmatik vositalar tillarning shaxs modeli hamda shaxslararo munosabatlarni qanday madaniy shakllarda ifodalashini ko'rsatuvchi muhim ko'rsatkich hisoblanadi. Sifat jihatdan qiyosiy metodologiyaga tayangan holda tadqiqot har ikki tildagi emosional leksemalar, metaforik konstruksiyalar va pragmatik strategiyalarni tahlil qiladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, ingliz tilida emosional ifoda asosan shaxsning ichki psixologik tajribasiga urg'u beradi, o'zbek tilidagi emosional birliklar esa ko'proq ijtimoiy, axloqiy va munosabatga yo'naltirilgan madaniy kontekstga chuqur singdirilgan. Tadqiqot antroposentrik tilshunoslik, madaniyatlararo pragmatika va qiyosiy lingvomadaniyatshunoslik rivojiga hissa qo'shadi.
Iqtiboslar
1. Apresyan Yu.D. Integral'noye opisaniye yazyka i sistemnaya leksikografiya. — Moskva: Shkola «Yazyki russkoy kul'tury», 1995. — 767 s.
2. Begmatov E. O'zbek ismlari va ularning ma'nosi. — Toshkent: Fan, 2015. — 320 b.
3. Biber D. Corpus linguistics: Investigating language structure and use. — Cambridge: Cambridge University Press, 1998. — 300 p.
4. Blum-Kulka S., House J., Kasper G. (Eds.). Cross-cultural pragmatics: Requests and apologies. — Norwood, NJ: Ablex Publishing, 1989. — 292 p.
5. Brown P., Levinson S.C. Politeness: Some universals in language usage. — Cambridge: Cambridge University Press, 1987. — 345 p.
6. Goddard C., Wierzbicka A. Words and Meanings: Lexical Semantics Across Domains, Languages, and Cultures. — Oxford: Oxford University Press, 2014. — 314 p.
7. Grice H.P. Logic and conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3 / Eds. P. Cole, J. Morgan. — New York: Academic Press, 1975. — P. 41–58.
8. Hofstede G. Culture's Consequences: Comparing Values, Behaviors, Institutions, and Organizations Across Nations. 2nd ed. — Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2001. — 596 p.
9. Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. — Cambridge: Cambridge University Press, 2000. — 223 p.
10. Labov W. The social stratification of English in New York City. 2nd ed. — Cambridge: Cambridge University Press, 2006. — 485 p.
11. Lakoff G., Johnson M. Metaphors we live by. — Chicago: University of Chicago Press, 1980. — 242 p.
12. Langacker R.W. Foundations of cognitive grammar: Vol. 1. Theoretical prerequisites. — Stanford: Stanford University Press, 1987. — 516 p.
13. Leech G. Principles of Pragmatics. — London: Longman, 1983. — 250 p.
14. Pennebaker J.W. The secret life of pronouns: What our words say about us. — New York: Bloomsbury Press, 2011. — 352 p.
15. Wierzbicka A. Emotions across languages and cultures: Diversity and universals. — Cambridge: Cambridge University Press, 1999. — 349 p.