INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA G‘AZABNI IFODALOVCHI IDIOMATIK IBORALAR VA FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING KOGNITIV-QIYOSIY TAHLILI
Kalit so‘zlar:
g‘azab, emotsiya, idiomatik ibora, frazeologik birlik, kognitiv tilshunoslik, konseptual metafora, ingliz tili, o‘zbek tili, qiyosiy tahlil.Annotatsiya
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida g‘azab tuyg‘usini ifodalovchi idiomatik iboralar va frazeologik birliklarning kognitiv-qiyosiy tahlili yoritiladi. Tadqiqotda g‘azab konseptining har ikki tilda obrazli tasvirlar, konseptual metaforalar va tana tajribasi orqali qanday ifodalanishi o‘rganiladi. Natijalar ingliz va o‘zbek tillarida g‘azab asosan issiqlik, bosim, qaynash va portlash obrazlari orqali konseptuallashtirilishini, shu bilan birga ayrim milliy-madaniy farqlar ham mavjudligini ko‘rsatadi. Maqolada g‘azab bilan bog‘liq frazeologik birliklar nafaqat emotsional ma’noni, balki til, madaniyat va dunyoqarash bilan shakllangan kognitiv modellarni ham aks ettirishi asoslab beriladi.
Iqtiboslar
1. Cambridge Dictionary Blog. It makes my blood boil! The language of anger. Cambridge University Press.2019.
2. Dobiášová, S. Conceptualisations of anger in English idioms: An analysis based on the extended conceptual metaphor theory.2021.
3. Gibbs, R. W., Jr. Psychology of Conceptual Metaphors in Verbal Metaphor Use. In Metaphor Wars. Cambridge University Press.2017.
4. Kövecses, Z. A Brief Outline of “Standard” Conceptual Metaphor Theory and Some Outstanding Issues. In Extended Conceptual Metaphor Theory. Cambridge University Press.2020.
5. Rahmatullayev, Sh., Mahmudov, N., Xolmanova, Z., O‘razova, I., & Rixsiyeva, K. O‘zbek tili frazeologik lug‘ati. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.2022.
6. Pulatova Kh.G‘. Challenges in translation of idiomatic expressions and phraseological units in English and Uzbek languages. Pedagogs, 71(1), 179–182.2024.
7. Pulatova Kh.G‘.Phraseological Units in English: Classification, Idiomaticity, and Translation Challenges. Journal of Innovation in Education and Social Research, 3(10), 45–47.