O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA MIFONIMLARNING LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
mifonim, lingvokulturologiya, onomastika, mifologik nom, semantik transformatsiya, madaniy kod, qiyosiy tilshunoslik, o‘zbek va ingliz tillari.Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi mifonimlar, ya’ni mifologik kelib chiqishga ega bo‘lgan onomastik birliklar, lingvokulturologiya nuqtai nazaridan qiyosiy tahlil qilinadi. Mifonimlar — xudolar, qahramonlar, afsonaviy joylar va narsalarga nisbatan qo‘llaniladigan nomlar tizimi sifatida har bir xalqning dunyoqarashini, tarixiy xotirasini va madaniy kodini o‘zida saqlaydi. Maqolada o‘zbek mifologiyasiga xos mifonimlar (Alpomish, Zumrad, Semurg‘, Qoraqush, Oqtemir) va ingliz-grek-rim mifologiyasidan kelib chiqqan mifonimlar (Prometheus, Achilles, Venus, Neptune, Pandora) lingvokulturologik tahlil usuli orqali o‘rganiladi. Tadqiqot davomida mifonimlarning zamonaviy tildagi semantik transformatsiyasi, ularning frazeologik iboralarda va badiiy matnlarda saqlanish xususiyatlari, shuningdek, ikki til mifonimik tizimidagi o‘xshashlik va farqlar aniqlanadi. Tadqiqot natijalar o‘zbek va ingliz lingvokulturalarini solishtirish, tilshunoslik va kulturologiya kesishmasida yangi bilimlar hosil qilish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Iqtiboslar
1. Hasanov H. O‘zbek onomastikasi. – Toshkent: Fan, 2001. – 248 b.
2. Кубрякова Е. С. Язык и знание. – Москва: Языки славянской культуры, 2004. – 560 с.
3. Маслова В. А. Лингвокультурология. – Москва: Академия, 2001. – 208 с.
4. Mirzayev I. O‘zbek tilida mifologik leksika. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015. – 184 b.
5. Raximova M. O‘zbek folklorida ramziy nomlar tizimi. – Toshkent: Fan, 2011. – 166 b.
6. Shoabdurahmonov Sh. O‘zbek tili leksikologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1995. – 290 b.
7. Телия В. Н. Русская фразеология. – Москва: Языки славянской культуры, 1996. – 288 с.
8. Tursunov B. O‘zbek mifologiyasiga kirish. – Toshkent: Sharq, 2008. – 198 b.
9. Успенский Е. А. Миф и символ. – Санкт-Петербург: Наука, 2010. – 312 с.
10. Watts N. Mythological names in English phraseology. – London: Routledge, 2018. – 244 p.
11. West M. L. Greek mythology and the ancient world. – Oxford: Oxford University Press, 2007. – 480 p.
12. Yuldasheva G. O‘zbek tilida mifologik obrazlar semantikasi: filologiya fanlari nomzodi dissertatsiyasi. – Toshkent: O‘zMU, 2020. – 156 b.
