ALISHER NAVOIYNING “MAHBUB UL-QULUB” ASARIDAGI FRAZEMALARNING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
Frazeologiya, frazema, leksika, semantika, ibora, antonim, variant, madaniyatAnnotatsiya
Ushbu maqolada Alisher Navoiy qalamiga mansub “Mahbub ul-qulub” asarida qo‘llangan frazemalarning leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Asardagi frazeologik birliklar badiiy nutqning ta’sirchanligini oshirish, muallifning axloqiy-falsafiy qarashlarini ifodalash hamda ijtimoiy munosabatlarni obrazli yoritishda muhim vosita bo‘lib xizmat qilgani aniqlanadi. Tadqiqot jarayonida frazemalar tarkibidagi ayrim leksik birliklarning tarixiy-semantik o‘zgarishlari, ularning zamonaviy o‘zbek tilidagi muqobillari bilan qiyosiy tahlili amalga oshiriladi. Tahlil natijalari “Mahbub ul-qulub” asarida frazemalarning faqat badiiy bezak vazifasini emas, balki didaktik va tarbiyaviy mazmunni chuqurlashtiruvchi semantik vosita sifatida ham muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi.
Iqtiboslar
1. Ubaydullayeva M. Frazeologik birliklarning shakllanishi va taraqqiyoti bosqichlari. – N.: NamDU to‘plami, 2024. 665-b.
2. Соссюр Ф.де. Курс общей лингвистике. – Труды по общему языкознанию. – М., Прогресс, 1977. – С. 157
3. Маматов А.Э. Ҳозирги ўзбек адабий тилида лексик ва фразеологик норма муаммолари. – Тошкент, 1991, 212-б.
4. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Olti jildli. oltinchi jild. Toshkent – 2023, 506-b
5. P.Qodirov. “Yulduzli tunlar”. – Toshkent: “Navro‘z” – 2019, 135-b.
6. S. Ayniy. “Qullar” “Badiiy adabiyot nashriyoti” Toshkent –1964, 408-b.
7. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Olti jildli. Birinchi jild. Toshkent – 2023, 569-b.
8. Маматов А. Ўзбек тили фразеологизмларининг шаклланиши масалалари. Филол. фан. док...дисс. автореф. – Т., 2000. – Б. 42.
9. O‘zbek tili freozologik lug‘ati. – Toshkent: “G‘afur G‘ulom” – 2022, 257-b.
10. Sh Xolmirzayev “Saylanma”. 1-jild. – Toshkent: “Sharq” nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati, 2003. – B. 210.
12. I. O‘rozova. XIV asrning II yarmiga oid turkiy yozma manbalardagi frazemalar tadqiqi Filol.fan. bo‘yicha falsafa doktori (PhD) … diss avtorefer – Toshkent. 2022.
