KOLLOKATSIYA TUSHUNCHASINING LINGVISTIK TALQINI

Mualliflar

  • Haydar Hamdamov Author

Kalit so‘zlar:

kollokatsiya, leksik birikma, semantik prosodiya, freym semantikasi, mustahkamlanish, diskurs.

Annotatsiya

Ushbu maqolada kollokatsiya tushunchasining lingvistik talqini zamonaviy lingvistik nazariyalar doirasida tahlil qilinadi. Tadqiqotda kollokatsiyalarning nazariy asoslari, ularning strukturaviy va semantik xususiyatlari hamda frazeologizmlar va erkin so‘z birikmalari o‘rtasidagi o‘rni o‘rganiladi. Kollokatsiya tadqiqotlarining rivojlanishini yoritish maqsadida Firth, McKeown va Radev, Halliday va Hasan, Mel’chuk hamda Poulsen kabi olimlarning qarashlari tahlil qilinadi. Kollokatsiyalarning kognitiv va funksional jihatlariga, xususan, mustahkamlanish (entrenchment) va freym semantikasi tushunchalariga alohida e’tibor qaratiladi. Natijalar kollokatsiyalar oddiy odatiy leksik birikmalar emas, balki tilning semantik va pragmatik tashkil etilishida muhim rol o‘ynovchi birliklar ekanligini ko‘rsatadi.

Muallif Biografiyasi

  • Haydar Hamdamov

    University of Information Technologies and Management

Iqtiboslar

1. Benson M. The structure of the collocational dictionary // International Journal of Lexicography. – 1989. – Vol. 2, No 1. – P. 1–14.

2. Church K.W., Hanks P. Word association norms, mutual information, and lexicography // Proceedings of the 27th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics. Vancouver: ACL, 1989. – P. 76–83.

3. Firth J.R. Modes of meaning // Firth J.R. Papers in Linguistics 1934–1951. – Oxford: Oxford University Press, 1957. – P. 190–215.

4. Fillmore C.J. Frame semantics // Linguistics in the Morning Calm. – Seoul: Hanshin Publishing, 1982. – P. 111–137.

5. Halliday M.A.K., Hasan R. Cohesion in English. – London: Longman, 1976. – 374 p.

6. Hoey M. Lexical Priming: A New Theory of Words and Language. – London: Routledge, 2005. – P. 1–213.

7. Langacker R.W. Foundations of Cognitive Grammar. Vol. 1: Theoretical Prerequisites. Stanford: Stanford University Press, 1987. – 516 p.

8. McKeown K.R., Radev D.R. Collocations // Survey of the State of the Art in Human Language Technology. – Cambridge: Cambridge University Press, 1998. – P. 1–19.

9. Mel’čuk I.A. Surface Syntax of English: A Formal Model within the Meaning-Text Framework. – Amsterdam: John Benjamins, 1987. – P. 120–130.

10. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. – Oxford: Oxford University Press, 1991. 179 p.

11. Smadja F. Retrieving collocations from text: XTRACT // Computational Linguistics. – 1993. – Vol. 19, No 1. – P. 143–177.

12. Stubbs M. Words and Phrases: Corpus Studies of Lexical Semantics. – Oxford: Blackwell Publishers, 2001. – P. 1–267.

13. Poulsen S. Collocations as a Language Resource: A Functional and Cognitive View. Odense: University of Southern Denmark, 2005. – P. 11–33.

14. Chernousova A.O. Tendencies in the Development of Lexical Compatibility. – Moscow: Linguistic Research Institute, 2021. – P. 11–21.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-03-29