TURLI TIZIMLI TILLARDA GAPLARNING AKTUALIZATSIYA USULLARI VA VOSITALARI

Mualliflar

  • Barno Sapayeva Ma’mun universiteti Author

Kalit so‘zlar:

gapning aktual bo‘linishi, tema va rema, aktualizatsiya, kommunikativ tuzilma, so‘z tartibi, prosodiya, qiyosiy tilshunoslik.

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqolada turli tizimli tillarda gaplarning aktual bo‘laklarga bo‘linishi va ularning nutq jarayonida aktualizatsiyalanish usullari hamda vositalari atroflicha tahlil qilinadi. Gapning aktual bo‘linishi til birliklarining kommunikativ vazifasini belgilovchi muhim hodisa bo‘lib, u tema va rema munosabatlari orqali ifodalanadi. Tadqiqot doirasida analitik va flektiv tillar materiallari asosida gap aktualizatsiyasining sintaktik, morfologik, leksik va prosodik vositalari qiyosiy jihatdan o‘rganiladi. Xususan, so‘z tartibi, urg‘u, intonatsiya, yordamchi so‘zlar, partikllar hamda kontekst omilining gap mazmunini aniqlash va axborot tuzilmasini shakllantirishdagi o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, turli tillarda aktualizatsiya vositalarining o‘ziga xos va umumiy jihatlari aniqlanadi.

Iqtiboslar

1. Бекчаев Ё. Дж. Сравнительный анализ актуального членения предложения в английском и узбекском языках: автореф. дис. … канд. филол. наук. – Душанбе, 2020. – 26 с.

2. Виноградов В. В.История русских лингвистических учений: учеб. пособие для филол. спец. вузов. – М.: Высш. шк., 1978. – 377 с.

3. Ковтунова И. И.Современный русский язык. Порядок слов и актуальное членение предложения. – М., 1976. – 239 с.

4. Лекант П. А.Синтаксис простого предложения в современном русском языке: учеб. пособие. – 3-е изд., испр. и доп. – М.: Высшая школа, 2004. – 247 с.

5. Николаева Т. М.Актуальное членение как категория грамматики текста // Вопросы языкознания. – 1972. – № 2. – С. 48–54.

6. Пешковский А. М.Русский синтаксис в научном освещении. – 7-е изд. – М., 1956.– 226 с.

7. Распопов И. П.Актуальное членение предложения. – Уфа, 1961. – 163 с.

8. Саидмамадов А. А.Грамматико-синтаксическая функция порядка слов в русском и таджикском языках // Русский язык в национальной школе. – Куляб, 1978. – 269 с.

9. Собиров А. А.Простое предложение в разносистемных языках. – Душанбе, 2001. – 68 с.

10. Юсупова З. РАктуальное членение предложения в русском и таджикском языках: дис. … канд. филол. наук. – Душанбе, 2006. – 165 с.

11. Leech G., Svartvik J.A communicative grammar of English. – Moscow: Prosveshchenie, 1983. – 304 p.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-14