O‘ZINIKI BO‘LMAGAN KO‘CHIRMA GAPLARNING BADIIY MATNLARDA QO‘LLANILISHI
Kalit so‘zlar:
o‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gaplar, badiiy matn, matn stilistikasi, lisoniy birliklar, personaj nutqiy munosabati.Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gaplarning badiiy matnlarda qo‘llanilishi xususida fikr yuritiladi. Shu bois o‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gaplar strukturasining grammatika bo‘yicha emas, matn qonuniyati bo‘yicha shakllanishi badiiy matnda ijodkorning fikrlashi, ongi orqali amalga oshadi. Muallif fikrlarining umumlashmasi sifatida matn semantik sathda ham, grammatik sathda ham buni namoyon etadi. O‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gaplarni ko‘chirma va o‘zlashtirma gaplar bilan taqqoslaganimizda bu hodisaning tuziliishi va funksional imkoniyatlarini aniqlaganimizdan so‘ng o‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gapning hosil bo‘lishida nutq ifodalashning ushbu ikki usulining ahamiyatini belgilash mumkin. O‘ziniki bo‘lmagan ko‘chirma gap haqida fikr yuritish matn stilistikasi, matnda qo‘llanuvchi lisoniy birliklarni izohlash tamoyili haqida ham gapirishni taqozo qiladi.
Iqtiboslar
1. Маҳмудов Н. Нутқ маданияти ва тилнинг эстетик вазифаси // Филология масалалари. 2006, № 2 (11). Б.51.
2. Шомақсудов А., Расулов И., Қўнғуров Р., Рустамов Х. Ўзбек тили стилистикаси. – Тошкент: Ўқитувчи, 1983, Б. 33.
